Avrupa Birliği (AB), sürdürülebilir ürün politikalarının temel unsurlarından biri olan Dijital Ürün Pasaportu (Digital Product Passport – DPP) uygulamasında yeni bir aşamaya geçti. Avrupa Komisyonu, 20 Temmuz’da Dijital Ürün Pasaportu Kayıt Sistemi’ni (Digital Product Passport Registry) devreye aldığını açıkladı. Böylece gelecekte farklı ürün gruplarında uygulanacak Dijital Ürün Pasaportları için kayıt altyapısı devreye alınmış oldu.
Bununla birlikte tekstil ve hazır giyim sektörü için Dijital Ürün Pasaportu uygulaması henüz başlamış değil. Avrupa Komisyonu’nun yayımladığı yol haritasına göre, tekstil sektörüne yönelik yetki devri düzenlemesinin (delegated act) 2027’nin son çeyreğinde kabul edilmesi planlanıyor. Düzenlemeyle birlikte ürün kapsamı, pasaportta yer alacak bilgiler ve sektöre özgü teknik gereklilikler netleşecek.
Her ürün için dijital kimlik
Dijital Ürün Pasaportu, ürünlere ilişkin sürdürülebilirlik, döngüsellik, ürün değerinin korunması ve ilgili yasal gerekliliklere ilişkin bilgilerin dijital ortamda erişilebilir olmasını amaçlıyor. Bu bilgilere QR kodu veya benzeri bir veri taşıyıcısı aracılığıyla erişilebilecek. Sistemin; tüketiciler, üreticiler, gümrük otoriteleri ve piyasa gözetim kuruluşları gibi farklı kullanıcı gruplarının ihtiyaçlarına göre bilgi paylaşımını desteklemesi hedefleniyor.
Avrupa Komisyonu’na göre Dijital Ürün Pasaportu Kayıt Sistemi, ürünlere ilişkin bilgileri merkezi olarak depolamayacak. Bunun yerine sistem, her ürün pasaportunun benzersiz kimliğini ve pasaporta erişim için gerekli kayıt bilgilerini tutacak.
Tekstil, AB’nin öncelikli sektörleri arasında
Tekstil ve hazır giyim, Avrupa Birliği’nin Dijital Ürün Pasaportu uygulamasında öncelikli ürün grupları arasında yer alıyor. Avrupa Komisyonu, tekstil sektörünü yüksek kaynak tüketimi ve çevresel etkisi nedeniyle döngüsel ekonomiye geçişte öncelikli alanlardan biri olarak değerlendiriyor. Bu kapsamda Dijital Ürün Pasaportu’nun, ürünlerin içerik, sürdürülebilirlik ve mevzuata uygunluk bilgilerinin daha şeffaf şekilde paylaşılmasını desteklemesi hedefleniyor.
Türkiye açısından bu gelişme ayrıca önem taşıyor. AB, uzun yıllardır Türk tekstil ve hazır giyim sektörünün en büyük ihracat pazarı konumunda bulunuyor. Bu nedenle AB’de yürürlüğe girecek yeni ürün gereklilikleri, özellikle AB pazarına ihracat yapan Türk üreticiler tarafından yakından izleniyor. Sektöre özgü Dijital Ürün Pasaportu kurallarının netleşmesiyle birlikte, AB pazarına sunulan tekstil ürünlerinin yeni şeffaflık, izlenebilirlik ve mevzuata uyum gerekliliklerini karşılaması beklenecek.
Dijital ürün pasaportu Türk hazır giyim sektörü için bir fırsat mı?
