Uyku bozukluklarına yan etkisiz ve günlük yaşamla uyumlu bir çözüm sunmayı hedefleyen “Uyutan İplik (Sleeping Yarn)” projesi, üniversite–sanayi iş birliğinin dikkat çeken örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Bursa Teknik Üniversitesi yürütücülüğünde yürütülen ve Üsküdar Üniversitesi, Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi ve Ormo Yün İplik iş birliğiyle gerçekleştirilen proje kapsamında geliştirilecek özel ipliklerin; yastık kılıfı, çarşaf, pijama ve benzeri tekstil ürünlerinde kullanılarak, koku ve cilt yoluyla uykuya yardımcı olması amaçlanıyor. Bu doğrultuda, doğal moleküllerin mikroenkapsülasyon yöntemiyle iplik yapısına entegre edilmesi planlanıyor. 24 ay sürecek olan proje, TÜBİTAK TEYDEB 1505 – Üniversite-Sanayi İş Birliği Destek Programı kapsamında hayata geçiriliyor.
“Hedefimiz günlük hayatta kullanılabilecek fonksiyonel ürünler üretmek”
Projede Üsküdar Üniversitesi’ni temsilen araştırmacı olarak yer alan, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğretim üyesi ve In Silico Araştırma Laboratuvarı Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, çalışmanın temel yaklaşımının kimyasal içermeyen, güvenliği kanıtlanmış doğal moleküllere dayandığını vurguluyor. Uyku ilaçları ve klasik yöntemler yerine, doğal moleküllerden elde edecekleri uygun adayları iplik yapısına entegre ederek günlük hayatta kullanılabilecek fonksiyonel ürünler üretmeyi hedeflediklerini söyleyen Çarşıbaşı, etkinin deri ve koku yoluyla, yan etki oluşturmadan gerçekleşmesini amaçladıklarını ifade ediyor.
“Uyutan İplik” projesinde ilk etapta iplik yumakları üretilecek
Projede, beynin uyku düzenlenmesinde kilit rol oynayan GABA ve melatonin reseptörleri hedef alınıyor. Üsküdar Üniversitesi bünyesinde yakın zamanda faaliyete geçen In Silico Araştırma Laboratuvarı’nda yürütülecek ileri simülasyon çalışmalarıyla, geniş bir doğal molekül havuzu kısa sürede taranarak en uygun adayların belirlenmesi planlanıyor. Seçilecek moleküller, mikroenkapsülasyon yöntemiyle ipliğe entegre edilecek ve ilk aşamada iplik yumakları üretilecek.
Klinik çalışmalar ise Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi’nde, uyku bozukluğu yaşayan bireyler ve kontrol grupları üzerinde gerçekleştirilecek. Sanayi ortağının desteğiyle projenin sonunda somut, elle tutulur bir ürün ortaya çıkması hedefleniyor.
Dr. Öğr. Üyesi Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, çalışmanın hem bilimsel hem de toplumsal açıdan önemli bir boşluğu dolduracağını belirterek, “Uyutan İplik” projesinin insan sağlığına yan etkisiz ve yenilikçi bir katkı sunmasını hedeflediklerini söyledi.